De meeste mensen gaan er nog steeds van uit dat zonnepanelen op het zuiden moeten liggen. Toch is dat lang niet altijd de beste keuze. Heb je een plat dak met beperkte ruimte, of ligt je dak niet op het zuiden? Dan kan een oost-west opstelling zonnepanelen meer opleveren dan je zou denken.
In dit artikel lees je hoe een oost-west opstelling werkt, hoe de opbrengst zich verhoudt tot een zuid opstelling en in welke situaties deze keuze logisch is. Zo kun je beter inschatten wat het beste bij jouw dak past.
Wat is een oost-west opstelling?
Bij een oost-west opstelling verdeel je de panelen over twee richtingen. Een deel wijst naar het oosten, een deel naar het westen, en de panelen staan vaak met de achterkanten tegen elkaar onder een flauwe hoek van ongeveer 10 tot 15 graden. De oost-panelen vangen vooral de ochtendzon, de west-panelen pakken de middag- en avondzon.
Zonne-energie opwekken anders verdeeld
Het resultaat is een opbrengst die gelijkmatiger over de dag verdeeld is. Waar een zuidopstelling rond het middaguur een duidelijke piek laat zien, bouwt een oost-west systeem zowel ’s ochtends als ’s avonds opbrengst op. De totale productie is daardoor minder geconcentreerd op een enkel moment.
Zuid of oost-west opstelling: het verschil in opbrengst
Een zuidopstelling met een hellingshoek van ongeveer 35 graden levert per paneel de hoogste jaaropbrengst in kilowattuur. Dat is al jaren het klassieke advies, en voor een dak gericht op het zuiden klopt het nog steeds. Een oost-west opstelling levert per paneel wat minder op, simpelweg omdat de panelen de middagzon niet recht opvangen.
Voordeel verschilt per situatie
Per paneel is een zuidopstelling dus voordeliger, maar dat zegt nog niet alles. Welke opstelling in totaal het meeste oplevert, hangt sterk af van het type dak en hoeveel panelen je kwijt kunt.
Oost-west opstelling op een plat of schuin dak
Op een plat dak speelt de schaduw van de panelen een grote rol. Zet je alle panelen onder een steile hoek op het zuiden? Dan moet je veel ruimte tussen de rijen houden, anders werpen ze schaduw op elkaar. Daardoor passen er minder panelen op je dak. Bij een oost-west opstelling staan de panelen op een laag montageframe dicht tegen elkaar, waardoor er vaak veel meer zonnepanelen op passen. Het lagere rendement per paneel wordt zo ruimschoots goedgemaakt.
Zo zit het bij een schuin dak
Op een schuin dak ben je gebonden aan de richting van jouw dak. Heeft je dak een oost- en een westkant, dan kun je op beide zijden panelen leggen. Het voordeel zit dan niet in de hoeveelheid, maar in de spreiding van de opbrengst over de dag. Doordat een schuin dak vaak een steilere hoek heeft dan een plat dak, is het verschil in opbrengst tussen oost-west en zuid op zo’n dak wel wat groter.
Oost-west opstelling en zelfconsumptie
Doordat een oost-west opstelling de opbrengst over een groter deel van de dag spreidt, sluit de opgewekte stroom beter aan op het moment waarop een huishouden stroom gebruikt. In de ochtend en de vroege avond, als veel mensen thuis zijn, is er meer eigen stroom beschikbaar. Daardoor ligt de zelfconsumptie van zonnepanelen doorgaans hoger dan bij een zuidopstelling, waar de opbrengst vooral midden op de dag binnenkomt.
Thuisbatterij installeren maakt je woning nog duurzamer
Wil je je eigen verbruik verder verhogen, dan kun je jouw zonnepanelen combineren met een thuisbatterij. De overschotten van overdag sla je dan op om ze later op de dag te gebruiken. Of dat in jouw situatie rendabel is, hangt af van je verbruik, de opstelling van de panelen en de energieprijzen.
De salderingsregeling verdwijnt in 2027
Tot nu toe maakte het financieel weinig uit wanneer je stroom opwekte. Dankzij de salderingsregeling mocht je teruggeleverde stroom volledig wegstrepen tegen je verbruik, ongeacht het tijdstip. Daardoor telde vooral het totale aantal opgewekte kilowattuur, en leverde een zuidopstelling op papier het meeste op.
Dit zijn de gevolgen
Vanaf 1 januari 2027 komt de salderingsregeling te vervallen. Je kunt teruggeleverde stroom dan niet meer wegstrepen, maar krijgt er een terugleververgoeding voor. Deze terugleververgoeding ligt helaas lager dan de stroomprijs die je andersom voor stroom moet betalen. Het moment waarop je stroom opwekt en verbruikt gaat daardoor zwaarder wegen, en dat maakt een opstelling die de opbrengst spreidt aantrekkelijker dan voorheen.
Wanneer is een oost-west opstelling de juiste keuze?
Een oost-west opstelling is vooral interessant als je een plat dak hebt met beperkte ruimte, als je dak niet op het zuiden ligt, of als je constructie niet veel gewicht kan dragen. Ook als je je zonne-energie bewust wilt spreiden om meer stroom zelf te gebruiken, is het een logische keuze. Heb je daarentegen een ruim dak dat netjes op het zuiden ligt en wil je puur de hoogste jaaropbrengst in kilowattuur, dan blijft een zuidopstelling vaak de betere optie.
Ontdek de beste oplossing voor jouw situatie
De beste keuze hangt dus echt af van je dak, je verbruik en je plannen voor de toekomst. Een installateur kan op basis van die factoren berekenen welke opstelling het meeste oplevert en hoeveel panelen er passen. Vraag daarom een vrijblijvend adviesgesprek aan voordat je een definitieve keuze maakt.
